Nederland is een echt waterland. Toch is waterenergie, of waterkrachtenergie, in ons land vrij onbekend en wordt het nauwelijks gebruikt. In dit artikel ontdek je alles over waterenergie uit waterkracht, de voordelen en nadelen, en hoe waterkracht in Nederland wordt gebruikt.
De kern van het artikel
Waterkracht wekt duurzame energie op door stromend of vallend water via turbines om te zetten in elektriciteit. Het is een betrouwbare, weersonafhankelijke bron zonder CO₂-uitstoot. Hoewel Nederland weinig hoogteverschil heeft voor grootschalige toepassing, biedt het wereldwijd kansen, mits er rekening wordt gehouden met de impact op onder meer ecosystemen en vissterfte.
Wat is waterkracht?
Waterkracht is een bewegingsenergie (kinetische energie) waarmee je stroom kunt opwekken. Hiervoor wordt vallend of stromend water gebruikt. Door de kracht van water gaan turbines draaien die vervolgens een generator aandrijven om zo elektriciteit te produceren. Omdat water onderdeel is van de natuurlijke waterkringloop, is het een duurzame energiebron zolang die kringloop blijft bestaan.
Hoe werkt waterkracht?
Waterkracht werkt door bewegend of vallend water om te zetten in elektriciteit via een turbine en generator. Dat proces verloopt volgens dezelfde basisstappen:
- Regen- en smeltwater stromen vanuit een hoger punt naar beneden, vaak via een stuwdam of natuurlijke helling, in een groot reservoir.
- Via een sluis of klep wordt de hoeveelheid water die naar een turbine stroomt gereguleerd.
- De natuurlijke stroming zorgt ervoor dat een turbine gaat draaien.
- De as in de turbine gaat draaien en drijft een generator aan.
- De generator zet de draaibeweging om in elektriciteit, vergelijkbaar met een fietsdynamo.
- De opgewekte stroom wordt getransporteerd naar het elektriciteitsnet.
Wat zijn de voordelen van waterenergie?
Energie opwekken met water kent enkele voordelen: het is onuitputtelijk, heeft lage productiekosten, stoot geen schadelijke stoffen uit, opslag is mogelijk en het is weersonafhankelijk. Laten we daar eens naar gaan kijken.
- Constante opwekking: Water is een onuitputtelijke bron, zolang de waterkringloop bestaat. Dit maakt waterenergie betrouwbaar voor de lange termijn.
- Lage operationele kosten: Na de bouw zijn de kosten laag en gaat een waterkrachtcentrale vaak tientallen jaren mee.
- Geen schadelijke stoffen: Bij de productie ontstaan geen schadelijke stoffen of directe CO₂-uitstoot.
- Opslag mogelijk: Stuwmeren kunnen dienen als energieopslag en zorgen voor flexibele energievoorziening.
- Weersonafhankelijk: Water is grotendeels weersonafhankelijk. Er is geen zon of wind nodig om energie op te wekken.
Wat zijn de nadelen van waterenergie?
Hoewel waterenergie veel voordelen biedt, zitten er ook een aantal haken en ogen aan.
- Hoge bouwkosten: De aanleg van dammen en centrales is duur.
- Milieueffecten: Waterkrachtcentrales kunnen vissterfte veroorzaken. Dit komt doordat de vissen die stroomafwaarts zwemmen de turbinebladen kunnen aanraken.
- Dambreukrisico: Dammen zijn stevig gebouwd. Toch bestaat de kans dat de dam breekt, waardoor lager gelegen dorpen onder water komen te staan.
- Methaan: In stilstaand water in de reservoirs kunnen rottingsprocessen methaangas uitstoten.
- Ecosysteem: Stuwdammen verstoren rivieren en natuurlijke stroming. Dit kan effect hebben op de flora en fauna, maar ook op de watertoevoer naar andere gebieden.
Is waterenergie duurzaam?
Waterenergie is een duurzame methode om stroom op te wekken, maar met kanttekeningen. De energieopwekking zelf veroorzaakt geen uitstoot of schadelijke stoffen en draagt niet direct bij aan het broeikaseffect. Tegelijk kunnen grote stuwmeren ecosystemen aantasten en indirect broeikasgassen zoals methaan uitstoten. Daarom geldt: waterenergie is duurzaam vanuit klimaatperspectief, maar vraagt zorgvuldige afwegingen voor natuur en maatschappij.
Andere vormen van duurzame energiebronnen zijn aardwarmte, biomassa en waterstof.
Waterkracht in Nederland
Stroom opwekken met water speelt (nog) geen grote rol in Nederland. Dat komt doordat ons land weinig hoogteverschil heeft. Toch benut Nederland water als waterland op kleine schaal door de enorme hoeveelheid water die in korte tijd passeert. Water stroomt langs een turbine die een generator aandrijft. Deze beweging zorgt ervoor dat er stroom wordt opgewekt.
Hoewel waterkracht in Nederland dus technisch mogelijk is, blijft het aandeel beperkt vergeleken met zon en wind. De grote rol ligt vooral in het buitenland, waar bergen en meren ideale omstandigheden bieden. Zoals in Noorwegen, de waterkrachtkampioen van Europa.
Betere duurzame energiebron: energie opwekken met zonne- en windenergie
Voor Nederland zijn zonne-energie en windenergie vaak een betere keuze dan waterkracht. Ze zijn schaalbaar, betaalbaar en sluiten goed aan bij ons landschap en klimaat. Met slimme technologie kun je deze bronnen steeds efficiënter gebruiken. Zoals via een dynamisch energiecontract.
Kies voor 100% groene stroom van NextEnergy
Wil je groene stroom gebruiken én slim omgaan met je energieverbruik? Met een dynamisch energiecontract van NextEnergy gebruik je 100% groene stroom uit zon en wind. Je profiteert van goedkope stroom als er veel duurzame energie beschikbaar is en hebt toegang tot slimme technologie als plug-in batterijen en laadoplossingen om meer uit elke kilowattuur te halen. Bovendien betaal je geen terugleverkosten voor het opwekken van zonne-energie.
Ontdek hoe jij slimmer, goedkoper en duurzamer energie kunt gebruiken en bereken direct je aanbod bij NextEnergy.
